Veranderen, verbeteren, vernieuwen en innoveren. Het staat bovenaan de verlanglijst van veel onderwijsinstellingen en dat is maar goed ook, want wie wil voldoen aan de behoeften van morgen, moet continu innoveren.

Innovatie start met creativiteit

De vraag is alleen,’ Waar te beginnen’? Bij het ministerie? De sector? Het bestuur? Het MT?

Wat mij betreft is het antwoord: de medewerkers. Wanneer je het creatief potentieel van medewerkers activeert en stimuleert, kan je hun creatief vermogen inzetten voor het bedenken en ontwikkelen van de meest briljante verbeteringen of zelfs innovaties.

Zoals vaak gedacht wordt, betekent creativiteit niet persé dat je goed bent in tekenen, schilderen of muziek maken. Creativiteit is het vermogen om waardevolle ideeën te bedenken en te realiseren.

Creativiteit is de kunst van het doorbreken van patronen en het leggen van nieuwe verbindingen (Edward de Bono). Je hebt het in je dagelijks werk nodig voor het oplossen van problemen, het vinden van verbeteringen en het realiseren van innovaties.

Zo actief als het onderwijs werkt aan de ontwikkeling van creativiteit bij leerlingen, zo weinig staan ze stil bij de kracht van hun eigen creatieve vermogen.

 

Zo actief als het onderwijs werkt aan de ontwikkeling van creativiteit van leerlingen, zo weinig staan ze stil bij de kracht van hun eigen creatief vermogen.

 

Denken in hokjes

Veel mensen denken dat creativiteit een talent is waar je wel of niet over beschikt. Mensen plaatsen zichzelf daarmee in het hokje: wel creatief of niet creatief. Maar in werkelijkheid is creativiteit geen talent, maar een vaardigheid waar ieder mens mee geboren wordt. Iedereen kan leren om creatief te denken. Het is niet anders dan het leren van een vak of een sport.

De mate waarin je als volwassene creatief bent, is afhankelijk van de mate waarin je deze vaardigheid tijdens je leven ontwikkelt. Vanaf het moment van geboorte, wordt creativiteit namelijk (onbedoeld?) afgeleerd door onze omgeving.

Waar een vijfjarig kind nog 98% creativiteit bezit, is dat bij tienjarigen 30%, bij vijftienjarigen 12% en bij volwassen slechts 2%. (Onderzoek prof. George Land)

 

Activeer creatief potentieel

Innovatie en vernieuwing gaat niet alleen om grote, gedurfde ideeën, maar ook om vonken; kleine dagelijkse verbeteringen die het leven van medewerkers en leerlingen beter maakt.

Door het creatief potentieel van medewerkers te activeren ontstaan waanzinnig mooie kansen voor organisaties. Want het zijn juist de medewerkers die de werkzaamheden, processen, de leerlingen en de lesstof het beste kennen.

Laat het spotten van kansen dus niet alleen over aan leidinggevenden, maar ook aan secretaresses, ondersteunend personeel, conciërges en vooral leerkrachten.

Hoe ontwikkel je je eigen creativiteit?

Er zijn wel 100 verschillende manieren en technieken om creatief vermogen te ontwikkelen, zowel bij jezelf als in je team. Het vergt alleen tijd en oefening om ze onder de knie te krijgen, omdat je vaste denkpatronen moet doorbreken. Gun jezelf tijd om te bouwen aan nieuwe (creatievere) denkpatronen, wie weet word jij ook een geniale ideeënmachine.

(zie onderaan deze bijdrage een link naar een artikel met tips en tricks)

 

Bouw aan een creatieve organisatiecultuur

Als jouw doel is om een creatieve en innovatieve organisatiecultuur te creëren waarbinnen continu geïnnoveerd wordt, dan zijn vier factoren van belang:

1. Bewustzijn – activeren van creativiteit

Het is belangrijk dat medewerkers zich ervan bewust worden dat creativiteit geen talent is, maar een vaardigheid die men kan trainen. Iedereen kan getransformeerd worden in een geniale ideeënmachine, zolang medewerkers maar gestimuleerd worden om hun eigen creativiteit te activeren.

2. Kennis – van creativiteit naar idee

Er zijn wel 100 verschillende creatieve denktechnieken die toegepast kunnen worden, als individu en als team, om tot goede ideeën te komen. Het leren toepassen van een aantal van deze technieken zorgt ervoor dat medewerkers sneller en kwalitatief betere ideeën en oplossingen bedenken.

3. Methode – van idee naar innovatie

Een goed idee dat niet wordt uitgevoerd, is weinig waard. Om daadwerkelijk te innoveren moeten de handen uit de mouwen worden gestoken. Dat kan bijvoorbeeld door het toepassen van een innovatiemethode die er stapsgewijs voor zorgt dat goede ideeën ook worden uitgevoerd. Denk aan methoden als Agile, Design Thinking, Design sprints en Lean.

4. Omgeving – innovatie als constante

Wie creativiteit en innovatiekracht wil activeren, moet het ook faciliteren. In hoeverre is creativiteit en innovatie onderdeel van de organisatiecultuur? Mogen medewerkers meedenken, experimenteren en fouten maken? Hoe anticiperen leidinggevenden op deze onderwerpen? Roept de werkomgeving wel creativiteit op? Allemaal omgevingsfactoren die van belang zijn voor de verbetering van de innovatiekracht.

 

Bijkomende effecten van creativiteit

Door creativiteit en innovatie onderdeel te maken van de organisatiecultuur, wordt er niet meer incidenteel, maar continue geïnnoveerd. Dat maakt jouw organisatie wendbaar en toekomstbestendig.

Creatieve medewerkers hebben een flexibele mindset, staan meer open voor verandering. En als laatste, teams die bevoegd zijn om hun creativiteit uit te oefenen zijn doelgericht, betrokken en beschikken over meer resultaatkracht. Genoeg redenen dus om eens na te denken over het belang van creativiteit in jouw organisatie.


Als je deze bijdrage interessant vond, dan spreekt deze over zes misvattingen over innovatie je wellicht ook aan.

Tips, handreikingen en technieken om creatiever te worden, lees je in deze post op de website van de Creativity Club.


 

Inspiratiebronnen gebruikt voor dit artikel:

Boek | Creative Confidence | Tom Kelly & David Kelly
Boek | Creativiteit Hoe? Zo! | Igor Byttebier
Boek | The Progress Principle: Using Small Wins to Ignite Joy, Engagement, and Creativity at Work |  Professor Teresa M. Amabile
Boek | The Progress Principle: Using Small Wins to Ignite Joy, Engagement, and Creativity at Work |  Professor Teresa M. Amabile
Boek| Serious Creativity | Professor Edward de Bono

 

Posted by Laura Kerckhoffs