Risico’s maar ook mogelijkheden van de coronacrisis

Momenteel wordt er veel gesproken over kinderen die achterstand oplopen, maar is dat echt zo? Ook wordt er gesproken over kwetsbare kinderen, maar wie zijn dat dan precies? Wanneer kwetsbaarheid en achterstand nader worden beschouwt, wordt duidelijk dat er zeker risico’s zijn. De wereldbank maakt zich ook zorgen over het afvlakken van de leercurve door de coronacrisis. Maar er zijn ook andere zaken die aan het licht komen door deze crisis, zaken waar we van kunnen leren. Daarbij komen een aantal vragen naar voren waarmee rekening dient te worden gehouden.

 

Wie zijn de kwetsbare kinderen?

Kwetsbare kinderen hebben extra zorg nodig. Ouders en leerkrachten wensen dat. Maar kwetsbaarheid werkt ook stigmatiserend. Het vormt een stereotypering van een groep kinderen als slachtoffer, terwijl de grote verschillen tussen deze kinderen onbenoemd blijven. Daarnaast kan de mate van self-fulfilling prophecy toenemen. Vaak hebben we onbewust een lagere verwachting van kinderen als we hun om hun kwetsbaarheid benaderen. 

 

Kwetsbare situaties of kwetsbare kinderen?

Kwetsbaarheid van kinderen bestaat in veel varianten. De vraag die hier gesteld moet worden is of het wel altijd de kinderen die kwetsbaar zijn of is het de situatie waarin zij zich bevinden die ze kwetsbaar maakt? Het wordt steeds zichtbaarder dat in bepaalde situaties niet zozeer het kind kwetsbaar is, maar dat het in een kwetsbare positie wordt gebracht. Denk aan factoren zoals pesten, onvoldoende ondersteuning van ouders, geen middelen of ruimte om te leren of geen aansluiting met de leerstof. 

 

Achterstand? Volgens welke maat?

Er zijn zorgen over de toename van achterstanden, die niet in te halen zouden zijn. Maar over welke achterstand hebben we het? En hoe groot is die achterstand? Er wordt veel geredeneerd vanuit het rendementsdenken, waar het accent vooral wordt gelegd op het verwerven van kennis en toets-scoren. Maar eigenlijk is er nog weinig bekend over wat het effect is van deze nieuwe vorm van online onderwijs. Wellicht is het tegenovergestelde van achterstand wel waar. Daarnaast gaat onderwijs over meer dan alleen over toetsen. De kracht van onderwijs reikt verder dan alleen maar de te bereiken kwalificaties. Kritisch denken, socialisatie en persoonsvorming zijn belangrijke aspecten die vaak niet in lesmethodes staan, maar die kinderen nu wel leren. Onderwijs en leren gaat ook over leren leven en over hoe we als mensen een samenleving vormen. In dat opzicht zijn de ervaringen die kinderen nu op doen uniek!

Kortom

Kijk naar het kind en de context waar het zich in bevindt. Stigmatiseer niet en zie de kansen en mogelijkheden van online onderwijs. Kijk voorbij het behalen van kennis en toetsen. Hiervoor is gezond verstand nodig en daarbij een open blik. Door deze coronacrisis heen kunnen we meer leren dan we nu misschien denken.


Lees het hele artikel van Astrid Ottenheym hier op Research institute Learn.

 

Astrid Ottenheim is directeur-bestuurder Passend Primair Onderwijs Noord-Kennemerland

Posted by Redactie