Houdbaar voor de toekomst

De agenda bevat 4 ambities voor het hoger onderwijs.

Deze ambities zijn:

  • toegankelijker hoger onderwijs en groter studentsucces;
  • flexibel hoger onderwijs;
  • betere aansluiting op de arbeidsmarkt en samenleving;
  • regionale verankering en internationale samenwerking.

cultuuromslag nastreven

Minister Van Engelshoven stort geen grote nieuwe plannen uit over het hoger onderwijs. Volgens de minister is er bovendien geen ruimte voor nieuwe plannen, omdat het stelsel van hoger onderwijs piept en kraakt. Van Engelshoven beloofde bij de presentatie van het rapport wel dat zij zich in gaat zetten voor meer geld.

“Het lukt ons in Nederland om uitstekende kwaliteit van onderwijs en onderzoek te combineren met brede toegankelijkheid. Dat maakt ons onderwijs uniek. Als we samen met studenten, docenten, onderzoekers en bestuurders de slag kunnen maken van concurrentie naar samenwerking, van rendement naar studentsucces en van publicatiedruk naar waardering voor onderzoek én onderwijs, dan gaat het ons lukken om het hoge niveau vast te houden,” aldus minister Van Engelshoven.

Bekostiging en de strijd om aantallen

Hoewel het Nederlandse onderwijs en onderzoek van wereldklasse is, is er ook een aantal urgente knelpunten die moeten worden aangepakt met deze strategische agenda. Het grote aandeel studentgebonden bekostiging heeft geleid tot een sterke prikkel om zoveel mogelijk studenten binnen te halen. Om die prikkel af te zwakken wordt het deel van de bekostiging dat gebaseerd is op studentenaantallen kleiner en de vaste stabiele financiering groter.

Aanvraagdruk onderzoek

In het onderzoeksveld is sprake van hevige concurrentie. Er worden zoveel onderzoeksaanvragen ingediend dat slechts een klein aandeel gehonoreerd kan worden. Deze concurrentie leidt tot overmatige werkdruk bij universitair personeel. Door dat aan te pakken kan ruimte ontstaan voor de vernieuwing die nodig is voor de toekomst. Daarom is 100 miljoen euro nu bij voorbaat beschikbaar gesteld voor onderzoek aan de universiteiten. Geld dat tot nog toe werd verdeeld via onderzoeksaanvragen. Zodoende wil men de aanvraagdruk verlagen.

Onderwijsprijs en docentenbeloning

De waardering voor het geven van goed onderwijs krijgt een enorme impuls. Het Ministerie van Onderwijs stelt met de nieuwe, prestigieuze Onderwijsprijs 2,5 miljoen euro per jaar beschikbaar voor docententeams aan een hogeschool of aan een universiteit. Docenten kunnen met deze prijs het onderwijs vernieuwen en verbeteren. Het beter waarderen en belonen van onderwijs ten opzichte van onderzoek, met name voor docenten aan universiteiten, helpt ook in de strijd tegen de werkdruk. Nu is die verhouding erg scheef, waardoor het onderwijsaspect een ondergeschoven kindje dreigt te worden.

Studentsucces

Er komt ook meer aandacht voor de persoonlijke omstandigheden van de student. Hogescholen en universiteiten trekken samen op om iedere student op de juiste plaats te krijgen en om te zorgen dat studenten makkelijker over kunnen stappen, ook tussen het hbo en het wo. Hogescholen en universiteiten gaan ook de voorlichting aan nieuwe studenten vaker samen doen. Zo vergroten we de toegankelijkheid en het studentsucces voor alle studenten.

Flexibeler onderwijsaanbod moet het blijven leren en ontwikkelen aantrekkelijker maken, juist ook voor werkenden. Met de mogelijkheid tot studeren via modules wordt de drempel hiervoor verlaagd. Door regelmatig te overleggen met elkaar, en met het werkveld, kunnen hogescholen en universiteiten zorgen voor vernieuwend onderwijsaanbod dat aansluit bij de regio en de arbeidsmarkt.

Reactie studentenvakbond

De Landelijke Studentenvakbond is niet heel enthousiast, “Waarom 134 pagina’s voor een Strategische Agenda, waar zo weinig concrete maatregelen instaan?” vraagt zij zich af. LSVb-voorzitter Alex Tess Rutten op hun eigen website; ‘Dat ons onderwijs niet toegankelijk is komt voor een groot deel doordat het met de invoering van het leenstelsel onbetaalbaar is geworden. Deze Strategische Agenda negeert de financiële drempel die veel studenten ervaren.’ Zij hebben dan ook geweigerd de agenda van de minister op het podium in ontvangst te nemen. In tijden dat ‘de onderzoekers en docenten in het hoger onderwijs het water aan de lippen staat en zij vele onbetaalde overuren draaien om de studenten niet in de kou te laten staan.’ De financiering is niet toekomstbestendig, stelt de vakbond.

 


Lees meer

Download ‘Strategische agenda hoger onderwijs en onderzoek Houdbaar voor de toekomst’

Aanbiedingsbrief bij strategische agenda hoger onderwijs en onderzoek

Posted by Redactie Onderwijscommunity