Privacywetgeving en de online omgeving

Het valt niet meer weg te denken uit het onderwijs: online-lessen. Maar wat mag wel en wat mag niet? Er is hier veel onduidelijkheid over privacy in het online onderwijs . Eén zorg kan alvast weggenomen worden: opgenomen beelden mogen echt niet voor andere doeleinden gebruikt worden dan voor het overbrengen van de lesstof. Beeldmateriaal mag dus niet gebruikt worden voor functioneringsgesprekken of het afhandelen van klachten.

Volgens de privacywetgeving mogen persoonsgegevens – dat betreft ook online lessen – alleen worden verzameld en verwerkt voor ‘een welbepaald, uitdrukkelijk omschreven en gerechtvaardigd doel’. De werkgever moet duidelijkheid creëren omtrent het doel van het streamen van online lessen. De beelden mogen niet voor andere doeleinden gebruikt worden. Dus niet voor de afhandeling van klachten, noch voor functioneringsgesprekken.

Gerechtvaardigd belang

Onderwijswerkgevers dienen privacy in online onderwijs dus de AVG, de algemene verordening gegevensbescherming, strikt na te leven. Daarnaast heeft de werkgever de plicht om alle redelijke maatregelen te treffen om inbreuk op de privacy van werknemers en leerlingen te voorkomen. De werkgever dient de duur en de omvang van het streamen van lessen zoveel mogelijk te  beperken en de gegevens daarvan zo kort mogelijk bewaren.

In juridische zin betekent online lesgeven het verwerken van persoonsgegevens. Die verwerking moet verantwoord verlopen. In dit geval zal de werkgever het ‘gerechtvaardigd belang’ gebruiken. Het verzorgen van onderwijs weegt dan zwaarder dan het recht op privacy. Wel komt hierbij de verantwoordelijkheid van de werkgever om de inbreuk op de privacy van de betrokkene zo beperkt mogelijk te houden. In duur en bijvoorbeeld in exposure. Mocht een leraar het hier evengoed niet mee eens zijn, dan kan hij individueel bezwaar maken, als de werkgever een beroep deed op het ‘gerechtvaardigd belang’. 

Voor het verwerken van persoonsgegevens geldt ook een noodzakelijkheidseis. Online lesgeven mag alleen als er geen redelijk alternatief is

   Jim van Emden, jurist bij de AOb

5 tips voor lesgeven op afstand:

  1. Gebruik een betrouwbare tool: Bij voorkeur een app van een door de school gecontracteerde leverancier. Voor inspiratie kun je naar de Keuzehulp videobel-apps van de Autoriteit Persoonsgegevens en de website Lesopafstand.nl van Kennisnet. De laatste is zeer volledig gedocumenteerd.
  2. Wees terughoudend met gratis tools: Gratis tools maken vaak commercieel gebruik van persoonsgegevens. Op privacyconvenant.nl kun je nagaan welke leveranciers gebruikmaken van een model verwerkersovereenkomst, die speciaal is opgesteld voor scholen.
  3. Beperk de inbreuk op privacy zoveel mogelijk: Maak alleen opnames die strikt noodzakelijk zijn voor de les, kies een rustige plek uit of vervaag de achtergrond. Zorg er ook voor dat andere leerlingen niet in beeld komen, tenzij het hoort bij het onderwijsdoel van de les. Komt er te veel gevoelige, persoonlijke informatie in beeld? Vraag aan de leerling om de camera uit te zetten of zorg dat jij de camera uit kunt zetten om de leerling te beschermen.
  4. Vraag werkgever om duidelijke gedragsregels en deel deze met leerlingen en ouders. In deze regels kan bijvoorbeeld staan dat:
    – er geen opnames worden gemaakt van de lessen, laat staan dat ze verspreid of gedeeld worden;
    – alleen de leerlingen de les mogen volgen (en niet de ouders, verzorgenden, huisgenoten);
    – de reguliere gedragsregels ook gelden voor het afstandsonderwijs.
  5.  Laat je goed informeren omtrent privacy: Bij zorgen of bezwaren kan je het privacyprotocol of de privacyverklaring opvragen bij je werkgever. Ook kun je terecht bij de functionaris gegevensbescherming. Deze persoon houdt binnen organisaties toezicht op de naleving en toepassing van de AVG. Iedere onderwijsinstelling dient zo’n functionaris te hebben.
Nota Bene

Kennisnet lanceerde een hele, volledige site, namelijk Les op afstand. Hier komt alles rondom het afstandsleren aan bod. Didactisch inhoudelijk en het toetsen alsmede het technische en het juridische verhaal.


Bron:

de AOb; alles wat je moet weten over online lessen en privacy

Les op afstand; via Kennisnet: Cameragebruik bij online onderwijs

Zie ook:

Kennisnet; Informatiebeveiliging en privacy – Scholen goed op weg met informatiebeveiliging en privacy

Kennisnet; Stappenplan: Aanpak informatiebeveiliging en privacy in het onderwijs.

Posted by Redactie Onderwijscommunity