Nederlandse scholieren verslechteren

De schoolprestaties van vijftienjarigen zakken in Nederland steeds verder weg. De leesvaardigheid van middelbare scholieren in ons land is met een flinke klap gedaald tot onder het gemiddelde van de 37 rijke landen die meedoen aan het driejaarlijkse Pisa-onderzoek, waarvan de resultaten vanochtend zijn gepresenteerd. Nu laat een verdiepende analyse zien dat ze minder tijd besteden aan lezen en er minder plezier aan beleven. Dat is belangrijk, zeggen de onderzoekers, omdat leesplezier en leesvaardigheid in elkaars verlengde liggen.

Over PISA scores

PISA staat voor Programme for International Student Assessment. Het PISA-onderzoek is een grootschalig internationaal vergelijkend trendonderzoek naar de wijze waarop 15-jarigen worden voorbereid op het functioneren als mondige burger in de huidige kennismaatschappij. De leerlingen worden getoetst in de mate waarin zij hun vaardigheden in lezen, wiskunde en natuurwetenschappen kunnen toepassen in dagelijkse situaties. Ook wordt met vragenlijsten bij de leerlingen en hun schoolleiders informatie verzameld over de context waarbinnen leerlingen deze vaardigheden aangeboden krijgen, de gezinsachtergrond van leerlingen en over hun welbevinden

Scores Nederland

Nederlandse leerlingen behalen in het jongste Pisa-onderzoek op leesvaardigheid een score van 485 punten. Dat is achttien punten lager dan in 2015. Daarmee zit Nederland nu iets onder het gemiddelde van de 37 rijke landen die lid zijn van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso). Daarnaast is deze score lager dan ooit sinds de eerste Pisa-onderzoeken van begin deze eeuw. Zowel de ministers van Onderwijs als de AOb betitelen de nieuwe Pisa-resultaten als zorgwekkend.

Leesplezier is essentieel

De rapportage PISA-2018 de verdieping; leesplezier, zelfbeeld bij het lezen, leesgedrag en leesvaardigheid en de relatie daartussen is op 8 oktober 2020 gepubliceerd. Uit de rapportage blijkt dat voor Nederlandse 15-jarigen, net als voor Duitse en Vlaamse leeftijdsgenoten, het leesplezier een sterke samenhang vertoont met de leesvaardigheid. Tevens geeft het ondernemen van algemene leesactiviteiten, zoals het lezen van boeken in fictie en non-fictie, stripboeken, kranten en tijdschriften, een sterk verband. Het ondernemen van online leesactiviteiten, zoals e-mailen, informatie zoeken en nieuws lezen, hangt ook samen met de leesvaardigheid, maar minder sterk dan het leesplezier en de algemene leesactiviteiten.

Toenemende onderwijsongelijkheid

Nederland gaat met min achttien punten het aller hardst onderuit bij lezen. Daar komt nog bij dat de ongelijkheid in het Nederlandse onderwijssysteem toeneemt. De achteruitgang is het sterkst bij de groep zwakste lezers. Tot 2015 scoorde Nederland qua onderwijsongelijkheid nog bovengemiddeld. Dat streepje vóór zijn we inmiddels kwijt. Ook is de hele situatie rond achterstandsleerlingen verslechterd. Met het huidige tekort aan leraren, dat vooral in achterstandswijken nijpend is, ziet dat er voor de toekomst slecht uit.

Gezien de jarenlange verwaarlozing kun je niet verwachten dat dit probleem morgen verdwijnt, maar elke dag niets doen, maakt het probleem groter

Hendrik de Moel, AOB.

Kleine lichtpuntjes

Op het vlak van de natuurwetenschappen zet de dalende trend van de afgelopen decennia ook door: vanaf een score boven 520 in de eerste drie rapporten tot 503 nu. Wel zijn de Nederlandse prestaties op dit punt nog bovengemiddeld.

Op het eerste oog zijn de Nederlandse wiskundeprestaties een lichtpuntje. Die laten een toename zien van 512 naar 519 ten opzichte van de vorige meeting. Maar die score ligt nog altijd beneden alle resultaten die Nederland behaalde voor 2015.

 


Lees meer:

AOB: Nederlandse PISA scores zakken weg

Kamerbrief

Resultaten PISA-2018 in vogelvlucht

Stichting lezen: Verdieping PISA-resultaten bevestigen noodzaak effectief leesbevorderend onderwijs

 

Posted by Redactie Onderwijscommunity