Rendement en kwaliteitsstandaarden

Het boek ‘Studiesucces door onderwijskwaliteit‘ laat zien dat opleidingen een hoog rendement kunnen behalen juist door te voldoen aan kwaliteitsstandaarden. Vier onderwijskundigen doen uit de doeken hoe opleidingen de kwaliteit van onderwijs kunnen verhogen. Door een zorgvuldige onderwijsconstructie is het haalbaar twee vliegen in één klap te slaan. Dit boek beschrijft hoe de kwaliteitsstandaarden van NVAO kunnen worden vertaald naar bewezen praktische en succesvolle aanpassingen. Want de ideeën die docenten in het hoger onderwijs hebben over welke maatregelen studiesucces bevorderen stroken niet altijd met de wetenschappelijke inzichten.

Afstemming van leerdoelen, onderwijsvormen en toetsing

Voorwaarde voor onderwijskwaliteit is wat de auteurs van het boek constructive alignment noemen: de afstemming van leerdoelen, onderwijsvormen en toetsing. ‘Wil je echt onderwijskwaliteit dan moet je niet naar losse dingetjes kijken. Maar dat gebeurt wel veel. Je moet bij het bedenken van een curriculum bedenken: wat moet de student nou kennen en kunnen aan het eind van de opleiding? En hoe weet ik nou na die drie of vier jaar of een student dat kan? Hoe heb ik dat getoetst? Als je dat helder hebt, dan kun je bedenken: hoe moet ik ze nou onderwijzen, in de gelegenheid stellen dat ze dat bereiken? En dat moet goed op elkaar afgestemd zijn.’

Kwaliteitsstandaarden meten

Rendementen zijn wel degelijk informatief, vindt Cohen-Schotanus. ‘Het is wel een ingang, als je wat wilt doen aan de kwaliteit van je opleiding, dan ga je eens kijken: hoeveel stroomt erin, hoeveel stroomt eruit? Dat is makkelijk, en het zegt ook wel wat. Een opleiding met een slecht rendement kan geen kwalitatief goede opleiding zijn. Als je de kwaliteit van je onderwijs goed geregeld hebt door de doelen, de toetsing en het onderwijsprogramma op elkaar af te stemmen, dan is je rendement ook hoog.’

Al dat zakken levert qua kennis niets op. Alleen een hoop problemen

Janke Cohen-Schotanus is emeritus hoogleraar Onderzoek van Onderwijs in de Medische Wetenschappen (RUG).

Toetsinstrumenten zijn niet feilloos

Zonder het bestuderen van rendementen zou Cohen-Schotanus bovendien nooit tot de methode zijn gekomen waarmee ze internationale bekendheid verwierf: de cesuurbepaling van Cohen. Die houdt in dat bij meerkeuzetentamens op een andere manier de grens – cesuur – tussen voldoende en onvoldoende wordt bepaald. Gangbaar is een absolute cesuur: als je minder dan zestig procent kennis hebt, ben je gezakt. ‘Maar de ene toets is moeilijker dan de andere. Toetsinstrumenten zijn niet perfect. Als je toevallig een andere steekproef had van vragen, dan had een deel van de studenten een andere uitslag gehad. Er zit ruis in een toets. Of in de beoordelaar. Daar moet je wat mee.’

Zelfstandigheid van studenten structureren

Universitaire opleidingen vinden vaak dat dit onder de eigen verantwoordelijkheid van studenten valt. ‘In het boek draaien we de verantwoordelijkheid om. Wij vinden dat de opleiding verantwoordelijk is voor de kwaliteit van onderwijs, voor de kwaliteitsstandaarden. Daar hoort bij dat je de studenten aan het werk krijgt. En om ze aan het werk te krijgen, heb je contacttijd nodig. Maar dat wil niets zeggen over hoeveel uur contacttijd je nodig hebt. Het hangt er heel erg vanaf hoe je het leren van die student structureert buiten die tijd. Dat kan op een heel gemotiveerde manier, niet dat ze alleen studeren omdat het moet. Het is echt een uitdaging om dat goed te doen.’

Het eerste studiejaar krijgt bijzondere aandacht. Studiesucces in het eerste jaar blijkt een positieve uitwerking te hebben op de latere leerjaren van de studie.

Dit boek is de opvolger van ‘Studiesucces bevorderen: het kan en is niet moeilijk‘ en is essentieel voor professionals die zich bezighouden met het ontwikkelen, inrichten en verbeteren van het hoger onderwijs.


Lees meer of bestel:

Science Guide; Interview door Toske Andreoli; Als studenten het niet halen, dan moet je eerst kijken: ligt dat aan ons?

Janke Cohen-Schotanus, Klaas Visser, Ellen Jansen, Anneke Bax; Studiesucces door onderwijskwaliteit bestellen?

Posted by Redactie Onderwijscommunity